Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΤΡΙΑΝΤΗΣ - ΝΕΑ ΑΣΜΑΤΑ

Salvador Dali
Εμπρός αναίσχυντα βήματα, οδηγήστε μας στους ναούς της ελευθερίας. Τις φαύλες πράξεις ας αφήσουμε θυρωρούς στους υπολογισμούς : γάμους , τελετές , γοητείες και θανάτους ( έναν σωρό ). Κι έξω , στα θέατρα ας λύσουμε τους δεσμούς με τους τροποποιητές της λύρας και του Μαρσύα τους υπερασπιστές. Νέα άσματα ας συνθέσουμε. Στην καρδιά τους ας μείνουμε, αγκαλιάζοντας την ουσία: λάθη , πληγές , σιωπές κι ήττες ( έναν σωρό ). Προσήλωση πια στους αθάνατους δεν χρωστάμε, εμείς οι τιμητές τού λόγου. Κι ο κόσμος ας μην μας γνωρίσει. Αυτός θα χάσει ...






ΙΩΑΚΕΙΜ ΠΑΠΑΧΡΟΝΗΣ " Ατιτλο "

Georgia O'Keeffe
Στη διάλεκτο του πόθου μου
πενήντα λέξεις έπλασα
να συνάξω του φωτός του νόημα
που φέγγει από τα βάθη του φύλου σου.
Άπειρο.
Εντός του εγώ
η αστροφεγγιά που τρέμει
Ροδόκηπος.
Χίλια ρόδα εκατόφυλλα
ανοίγουν τα εκατό χιλιάδες πέταλα τους
Ψίχα ζεστού ψωμιού
στον ουρανό σου μουσκεμένη
Ιππέας
των ονείρων μου
στο λιβάδι με τους ανθισμένους στεναγμούς
Η μικρή κόκκινη μου βάρκα.
Φουσκωμένα
τα λευκά πανιά του στήθους σου.
Σαλπάρω στα ουράνια.
Εκμαγείο μου.
Χύνομαι εντός σου
να πάρω το σχήμα σου
Η Πόα σου.
Και η ανάσα σου να ανασαίνω.
Αρκούν για όλα τα θαύματα
Κολυμβήθρα.
Χίλιες φορές στα νερά σου εμβαπτίζομαι
χίλιες με ονοματίζεις
Όαση
καταμεσής της ερημιάς.
Δίψα γυμνή
σε προσεγγίζω
Λεπίδα
μπηγμένη ίσαμε την αορτή.
Αν τραβηχτείς
πεθαίνω
Φτερογονία.
Ώση την ώση
εξωθείς
τις φτερούγες να φυτρώσουν
Γη
και ύδωρ
μου προσφέρεις
Εκκλησιά
στην κορυφή των ανέμων σου.
Γονατιστός προσέρχομαι
να προσευχηθεί η σάρκα στο θεό της
Η πείνα μου
σε όλα τα όνειρα
Δεύτερη καρδιά.
Με μοιράζεις
σε τοπία πρωτόγνωρα στο σώμα μου
Γένεση.
Γεννιέμαι στο φως
του κόσμου μέσα σου
τυλιγμένος τα υγρά σου
Ξεδίψασμα
της ρίζας που βαθαίνει
εκεί που αέναα ξαναγεννιέται η ζωή.
Δέλτα
του ποταμού που κατεβαίνει απ τη γύμνια σου
εκβάλλοντας
στη θάλασσα που είμαι
Σμίλη
Πλάθεις την αφή μου
ανάγλυφη
Άνοιξη.
Κάθε σχισμή μου σε προσμένει.
Η άλλη μου όχθη.
στο αχανές.
Σύνοψη
όλων των πόθων.
Χύτευση.
Κυλάω σε καλούπια
καμπανών.
Σάρκινος
καταρράκτης
Ω! Πως παφλάζει διασχίζοντας την κοίτη μου.
Κοχύλι
που αντιβοά
το σάλο του βυθού
Συγκομιδή.
Είμαι μια άγονη γη
όταν εσύ δεν είσαι μέσα μου.
Μόσχευμα φωτός
Ράψου στο πρόσωπο μου
όψη οριστική να αποκτήσω.
Αγιασμός.
Με εξαγνίζεις.
Τρύγος.
Αντιλαλώ τραγούδια τρυγητών.
Λάβαρο μου.
Ανένδοτος.
Ενάντιος στο θάνατο.
Εδέμ
Ζαρκάδια ξεπηδούν
μέσα από χαδιών συστάδες.
Αηδονολαλήματα
στις φυλλωσιές των δέντρων.
Πρωτόπλαστος, αδαμιαίος
Άλλο μου μισό.
Γέμισε με
ολόγιομος να γίνω.
Νύχτα
με εννέα φεγγάρια
Κοπάδι λύκων η σάρκα μου
αλυχτά τ’ όνομα σου
Φωτογονία.
Πιδακίζουν
σφύζοντας
οι λάμψεις μου
Ιθάκη
της κραυγής μου.
Φλόγα.
Με λιώνει
με σκορπίζει
και πάλι με ενώνει
σε όψεις ενός πλάσματος
που σπαρταράει και λάμπει.
Είναι μου
Αυτό που είμαι γίνομαι.
Με σύστησες στον εαυτό μου.
Με υπάρχω μέσα σου.
Μάνιασμα.
Ανάγκη
να σκάψω το χώμα με τα νύχια
να ξεθάψω ανάσες ακόμα ζωντανές,
να σχιστώ
να τρέξουν χρώματα
να γδαρθώ
να αλλάξω το δέρμα μου
να τρυπήσω το σκοτάδι μου
να ματώσω πάθος
να κυλήσω
να κυλιστώ σε χώμα υγρό
σε φύλλα και χόρτα νοτισμένα.
Λύσσα μου.
Ποθορραγώ από τα βλέφαρα.
Στάζει η λαγνεία απ’ τα δόντια μου.
Κραυγές ενσαρκωμένες.
Ο αντίλαλος του πόθου μου
στη θαλασσοσπηλιά σου.
Πατρίδα μου.
Καταγωγή μου.
Δρόμος της επιστροφής.
Να κατοικήσω
τα οριστικά μου χέρια.
Θαυματουργία.
Κάνεις τα πουλιά μου να μιλούν.
Τα λουλούδια να πετούνε.
Κοιλάδα.
Όπου αναπαύονται δικαιωμένα
τα πεφταστέρια
Φωτόσκαλα
ουρανομήκης.
Να ανέρχομαι στη χλόη του ουρανού
να συνομιλώ με τους μικρούς μου αγγέλους.
Η κορυφή μου.
Εκεί ψηλά
συνδιαλέγομαι με το αχανές
με τη λαλιά του καθαρού ανέμου.
Χαράκωμα.
Ζωσμένος το κορμί σου
επελαύνω
να ανακαταλάβω τη ζωή.
Κατακλυσμός.
Οι λάμψεις των αστραπών
που με γεννάς
φωτίζουν την αλήθεια μου.
Κιβωτός
Όλα τα θηλαστικά αισθήματα συρρέουν σε ζευγάρια.
Διασώζουμε του κόσμου τις αλήθειες
να ανακοσμογονήσουμε την πλάση μας
στην κοσμοχαλασιά
Ήλιε μου.
Λιώνεις τα χιόνια
αιώνων προσμονής
Και υπάρχουν άλλοι τόσοι τρόποι
Να σε εννοήσω ακόμα.






ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΖΑΡΑΝΗΣ ΕΥΔΑΙΜΩΝ - Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ!

The Road To Happiness by Paul Corfield



Μερικές σκέψεις που μπορούμε ίσως να κάνουμε για να βρούμε το δρόμο μας!

Ας αναπτύξουμε μερικές σκέψεις, που όσο πολύπλοκες αν φαίνονται ότι είναι στην αρχή,για να προσπαθήσουμε να τις κατανοήσουμε και αν συμβεί αυτό μπορεί να μας οδηγήσουν σε ορθά συμπεράσματα! Στο χέρι μας είναι μαζί με τη δύναμη της σκέψης, να ξεκαθαρίσουμε μερικές απλές έννοιες καταλαβαίνοντας κάποτε τι είναι ο ίδιος ο άνθρωπος και ο περιβάλλων χώρος, ακόμη και η ίδια η ζήση μας!
Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ον στον πλανήτη γη, που μαζί με τον λόγο έχει και ένα άλλο χάρισμα,να έχει την απόλυτη συναίσθηση του τι ακριβώς συμβαίνει γύρω του! Ίσως όχι αμέσως, ίσως όχι πάντα στην ίδια ένταση, αλλά αυτή του η αντίληψη είναι και η δόξα και το μεγαλείο του, μα ταυτόχρονα είναι και το μέγεθος της οδύνης του! Από μας τους ίδιους εξαρτάται, αν θα είναι αβάσταχτη η οδύνη μας ή απέραντο το μεγαλείο της δόξας μας! Απλά είτε το θέλουμε είτε όχι, η συναίσθηση στα χέρια μας είναι ένα δίκοπο μαχαίρι, αλλά μας έχει δοθεί και είναι τόσο πολύτιμη! Μας δόθηκε από μικρή ηλικία, μα εμείς απλούστατα όχι μόνο δεν ξέρουμε καν τι είναι και πως χρησιμοποιείται, αλλά και τι να το κάνουμε! Είναι σαν να δίνεις ένα δίκοπο κοφτερό μαχαίρι σε χέρια ενός μικρού παιδιού! Το σπαθί, όπως είναι γνωστό, αν χρησιμοποιηθεί σωστά είναι ένα σίγουρο όπλο προστασίας, αλλά αν δεν έχεις επίγνωση του τι ακριβώς είναι, δυνατόν να έχει οδυνηρά αποτελέσματα για σένα τον ίδιο! Μπορεί να είναι το ίδιο πράγμα ευλογία, αλλά και να μεταβληθεί σε κατάρα μεγάλη! Όλαεξαρτώνται από τον τρόπο που το χρησιμοποιήσουμε εμείς!
Έχουμε ακούσει όλοι να λένε, ότι η ζωή απλά και μόνο από μόνη της είναι τόσο όμορφη, τόσο ικανοποιητική, τόσο γεμάτη, τόσο μακάρια, αλλά τι είναι αυτό που μας κάνει φορές - φορές δυστυχισμένος και αθεράπευτα λυπημένους; Θέλετε να το σκεφτούμε αυτό για λίγο; Τι συμβαίνει, αφού η ζωή είναι όμορφη και μακάρια, ο ίδιος ο άνθρωπος να είναι δυστυχισμένος τις πιο πολλές φορές; Πράγματι η ζωή είναι ωραία, η ζωή είναι μακάρια, αλλά ο άνθρωπος έχει χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα της ζωής! Όπως και η φύση είναι υπέροχη, όταν συνυπάρχει ο άνθρωπος με αυτή, αλλά ο ίδιος την έχει εξοστρακίσει στο όνομα του πολιτισμού και έχει απομακρυνθεί απόότι είναιδυνατό να τον δένει με αυτή! Σήμερα ο άνθρωπος επιπλέονέχει αποκτήσει μεγάλη αυτογνωσία, αλλά αντί να την χρησιμοποιήσει θετικά για να βρει διεξόδους, προς κάτι πιο ουσιαστικότερο που θα του δώσει την απόλυτη ευδαιμονία, την έχει μεταβάλει σε εμπόδιο στην ίδια την ζωή και την εξέλιξη του! Έτσι το άτομο παραμένει ζωντανό, αλλά όχι στην ουσία του! Η αυτογνωσία έχει επιδράσει σαν ασθένεια επάνω του,με όλα τα ολέθρια αποτελέσματα, που έχει σαν συνέπεια!
Ας δούμε και κάτι άλλο για να ολοκληρώσουμε την όλη εικόνα του αυτού θέματος! Τα πουλιά καθώς και τα δέντρα, είναι ευτυχισμένα μες το περιβάλλον τους, δίχως καν να το γνωρίζουν! Τα σύγνεφα, αλλά και τα ποτάμια δημιουργούν ευτυχισμένα στο ίδιο τους το περιβάλλον, δίχως να συναισθάνονται απλά! Είναι ευτυχή… αλλά και δε νιώθουν διόλου ντροπή γι’ αυτό! 
Ας δούμε ένα άλλο παράδειγμα κάπως αλλιώς! Ο Χριστός, ο Κρίσνα και ο Βούδας όλες αυτές οι μεγάλες ηθικές προσωπικότητες είναι ευτυχισμένες, γιατί είναι απόλυτα συνειδητά όντα!Ας προσέξουμε, ότι υπάρχει μια ομοιότητα ανάμεσα στη υποσυνείδητη φύση, αλλά και στα υπερσυνείδητα όντα, ότι δηλαδή η υποσυνείδητη φύση δεν έχει τον «εαυτό», αλλά και τα υποσυνείδητα επίσης δεν διαθέτουν «εαυτό»! Κάπου στη μέση των δύο αυτών δεδομένων βρίσκεται ο άνθρωπος! Δεν είναι πια ούτε ζώο, ούτε δέντρο, ούτε βράχος, αλλά ούτε υπερσυνειδητό ον, δηλαδή κάτι σαν τον Χριστό δηλαδή!
Εκεί, ανάμεσα σε αυτά κρέμεται και όλη η δυστυχία του ανθρώπου! Κάποιοι πιστεύουν και θέλουν να είναι δυνατό να παραμείνουν για πάντα άνθρωποι! Δεν θέλουν να γίνουν υπεράνθρωποι, σαν τον Χριστό και το Βούδα, αλλά όμως να παραμείνουν για πάντα απλοί και μόνον άνθρωποι!
Όμως, κατά τον τρόπο που εξετάζουμε την δυνατότητα αυτή, δηλαδή να παραμείνουμε απλοί άνθρωποι, είναι εντελώς αδιανόητο αυτό! Δεν υφίσταται καν αυτή η έννοια, γιατί αν ισχυριστούμε ότι υπάρχει, είναι σα να λέμε να παραμείνει η διαδικασία της εξέλιξης του ατόμου στη μέση! Γιατί αυτή καθ’ εαυτή η έννοια της λέξης άνθρωπος δεν είναι μια συγκεκριμένη κατάσταση, όπως όταν λέμε τραπέζι ή καρέκλα, αλλά είναι μια συνεχής μεταβολή δεδομένων, μια εξέλιξη! Έτσι στο να παραμείνουμε άνθρωποι,δεν υπάρχει καμιά εξέλιξη και παραμένουμε πάντα σαν ένα τραπέζι, αλλά ο άνθρωπος είναι η ίδια η διαδικασία της εξέλιξης, επειδή μάλιστα έχει συναίσθηση του τι ακριβώς κάνει!! Τα ζώα δεν έχουν συνείδηση της κατάστασης τους, απλά κάνουν ότι κάνουν, ενστικτωδώς δίχως να νιώθουν αυτή τη μεταβολή! Αυτή η κατάστασησ ε μας δημιουργείται, λόγω της αντίληψης, που έχει μόνο ο άνθρωπος και έτσι παράγεται ο πόνος σε αυτόν!
Για να συγκεκριμενοποιήσουμε το θέμα, αν κάποιο άτομο θελήσει για παράδειγμα να πει, ότι δε θέλω να γίνω νεαρός, δε θέλω να γίνω γέρος, θέλω μόνο να μείνω για πάντα παιδί, απλά θα γελάσουμε, γιατί είναι σα να προσπαθήσουμε να πείσουμε κάποιο να σταματήσει την εξέλιξη! Είναι δυνατόν να παραμείνουμε πάντα παιδιά;
Έτσι,οποτεδήποτε σκεπτόμαστε να μείνουμε απλά άνθρωποι, είναι κάτι πολύ φιλόδοξο μα… απόλυτα αδύνατο! Για να χρησιμοποιήσουμε παραδείγματα, είναι πιο εύκολο να γίνουμε θεοί ή και Χριστός ακόμη, και δεν είναι αυτό βλασφημία, από το να θέλουμε να παραμείνουμε άνθρωποι… στην ίδια κατάσταση όπως πριν!
Ας προσπαθήσουμε να γίνουμε κατανοητοί με έναν ή άλλον τρόπο! Το παιδί είναι μοιραίο να εξελιχθεί από τη μικρή του ηλικία, στην εφηβεία και στην ενηλικίωση του! Πρέπει να καταλάβουμε απλά, ότι ακόμη και σε οποιαδήποτε ηλικία να θέλουμε να σταματήσουμε τον άνθρωπο, είναι αδύνατο αυτό, γιατί αυτή η μεταβολή είναι μια διαδικασία μόνο και όχι μια σταθερή κατάσταση! Σε αυτό οδηγείται με την εξέλιξη ο άνθρωπος και μοιραία σε μια στιγμή θα οδηγηθεί στην πλήρη εξαφάνιση του, από τον περιβάλλοντα χώρο! Δεν υπάρχει καμιά δυνατότητα να παραμείνουμε ίδιοι άνθρωποι στο διηνεκές! Αν παρόλα αυτά επιμείνετε σκληρά να μείνετε άνθρωποι, θα γενείτε απάνθρωποι! Γιατί ο άνθρωπος είναι αναπόφευκτο να εξελίσσεται προς τα μπρος, περνώντας όλα τα σταδία της ηλικιακής εξέλιξης του! Αν εσείς δεν πάτε μπροστά… θα αρχίσετε να κυλάτε προς τα πίσω… μα πρέπει να πάτε οπωσδήποτε κάπου! Δεν γίνεται να μείνετε στατικός, στην ίδια κατάσταση! Όλος ο τρόπος που γίνεται η διαδικασία είναι ίδια κι’ απαράλλακτη με ένα ταξίδι! Δηλαδή η ζωή είναι ένα ταξίδι και άνθρωποςσημαίνει ότι πρέπει να κάνει όλη την διαδρομή! Ο τρόπος δεν είναι μόνιμος και δεν γίνεται αιώνιος, αλλιώς θα γίνονταν ανυπόφορος κουραστικός και σε τελευταία ανάλυση,τελικός στόχος της μετάλλαξης του, σε μια άλλη διάσταση, δεν θα επιτυγχανόταν ποτέ! Θα ήμασταν πάντα σε ένα συνεχές, ατελείωτο,ταξίδι μόνο!
Ως εδώ ελπίζω να έγινε κατανοητό το θέμα, ότι δηλαδή δεν μπορεί ο άνθρωπος να παραμείνει σταθερός σε μια ηλικία! Ας συνεχίσω την ανάπτυξη του θέματος! Ο άνθρωπος είναι δυστυχισμένος, γιατί κατά ένα σκεπτικό, πρέπει να είναι δυστυχής, γιατί αυτό σημαίνει άνθρωπος, ότι δηλαδή βρίσκεται στη μέση της διαδρομής κατά τη διάρκεια της ζωής του!Δεν είναι ούτε εδώ, ούτε εκεί, αλλά στη λήθη καιθα κρέμεται ενδιάμεσα! Λόγω όμως της έντασης,που δικαιολογημένα υπάρχει, δημιουργείται οδύνη και λύπη μεγάλη σε αυτόν!
Ας κάνουμε μια στροφή στη σκέψη μας και ας θυμηθούμε τον πρωτόπλαστο από την παλιά διαθήκη και ας σκεφτούμε, ότι από τότε που ο άνθρωπος έχει κατά νου την ανάμνηση της Εδέμ, πριν ο Αδάμ γίνει άνθρωπος με όλες τις οδύνες και τους κόπους, τότε που ήταν ευτυχής, γιατί δεν είχε τη συναίσθηση, δηλαδή δεν καταλάβαινε το ότι ήταν ένα ζώο! Από τον κήπο εκείνο που υπάρχει ακόμη η ευτυχία, έχει εκδιωχθεί οριστικά,για να βρει καλλίτερο και σπουδαιότερο χώρο να αναπτυχθεί, αλλά η νοσταλγία υπάρχει πάντα για τον πρώτο αυτό κήπο!
Μα ο άνθρωπος έχει ακόμη την ανάμνηση της ευτυχίας και ακόμη και σήμερα προσπαθεί με παραισθησιογόνα χημικά και φυσικά να κατορθώσει να αισθανθεί έστω και λίγες από αυτές τις στιγμές! Πράγμα που τον οδηγεί μοιραία στην εξάρτηση και τον θάνατο, προσδοκώντας να αναστήσει τον Παράδεισο!! Δεν είναι λύσηηαπόλαυση της ευτυχίας με να καταφεύγει στα ναρκωτικά!
Σε περίπτωση πολέμου ή θυμού, απλά ο άνθρωπος εγκαταλείπει την αυτογνωσία και αντιδρά εντελώς ασυναίσθητα! Έτσι σκοτώνει και λεηλατεί αδιάκριτα όποιον βρει! Και αυτό το επιδιώκει ασυνείδητα, ίσως ως κάποιο είδος εκτόνωσης! Διαφορετικά δε μπορεί να ζήσει! Έτσι δικαιολογείται η συνεχείς σχεδόν πολεμικέςεπιχειρήσεις και η διατήρηση ανοιχτών μετώπων, ίδιες εστίες φωτιάς να σιγοκαίνε!
Στο αυτοκίνητο μπήκε η όπισθεν για να διορθωθεί η κατάσταση στην οδήγηση, δε συμβαίνει όμως το ίδιο και στην πορεία στη ζωή μας! Στη ζωή δεν υπάρχει καμιά μηχανή, που να γυρίζει τον χρόνο πίσω, ότι και να κάνουμε, όσα κι’ αν πληρώσουμε! Το παρελθόν δεν διορθώνεται ποτέ! Δεν επιστέφεις ποτέ πίσω στον χρόνο! Μία και μοναδική πιθανότητα που έχεις είναι να πηγαίνεις συνέχεια μπρος! Μόνο να μην επαναλαμβάνεις ακριβώς τα ίδια λάθη, γιατί είτε το θες είτε όχι, η νέα κατάσταση θα είναι διάφορη από την προηγούμενη! Έτσι, σαν άνθρωπος είσαι πάντα αναγκασμένος να παραμένεις στο μαρτύριοσου διαρκώς!
Όλη η ανθρωπότητα είναι μια και μόνο γέφυρα, δεν μπορεί να κατοικήσει κανείς πάνω σε αυτή! Πρέπει συνεχώς να προχωράςμπροστά! Κάποτε χρησιμοποίησαν ένα ρητό που να έχει νόημα και το έγραψαν στη γέφυρα που φτιάξανε! «Ο κόσμος είναι μια γέφυρα, μην προσπαθείς να κτήσεις πάνω της!» Κρύβει μεγάλη αλήθεια!
Ας μην ξεχνάμε πάντα, ότι ο άνθρωπος έχει μέσα του μια θεία καταγωγή! Ας προσπαθήσουμε να οδηγηθούμε προς αυτήν! Να γίνουμε κάποιο είδος υπερανθρώπου! Ίσως αυτός είναι και ο μοναδικός τρόπος να γίνουμε άνθρωποι! Δεν υπάρχει άλλος τρόπος! Αν έχουμε σαν στόχο ψηλά τα αστέρια, τότε θα μπορέσουμε να αναπτυχθούμε σωστά σαν άτομα! Μην ξεχνάμε, ότι ο άνθρωπος είναι ένα φαινόμενο, που διαρκώς αναπτύσσεται, σε μια διαδικασία εξέλιξης! Αν δεν έχετε στόχο συγκεκριμένο, τότε η εξέλιξη σας μοιραία θα σταματήσει! Μετά κολλάτε… και μοιραία μένετε στάσιμοι! Αυτό συμβαίνει σε πάρα πολλούς, πουκαι τα απρόσωπα τους ακόμη παραμένουν δίχως μια κάποια λάμψη… σκέτα ζόμπι!
Αν μπορέσετε να αγγίξετε το όριο του υπερανθρώπου τότε και μόνο τότε, θα μπορέσετε να αισθανθείτε άνθρωπος και θα αγγίξετε την ευδαιμονία ηρεμώντας!
Εάν συμβεί αυτό, τότε όλο και περισσότερο θα ανακαλύπτετε, ότι δε βρίσκεστε σε μαρτύριο, ότι δε βασανίζεστε! Σε λίγο θα έχετε τόση γαλήνη σαν να έχετε ανθοφορήσει! Τόση θα αισθανθείτε αγαλλίαση! Δεν θα αδημονείτε και θα μπορείτε να ελπίζετε και να ονειρεύεστε, δίχως προβληματισμό!
Όταν δεν προσπαθείτε να δημιουργήσετε, δηλαδή δεν έχετε όραμα, τότε απλά είστε όπως το εννοείτε ένας και μόνο άνθρωπος… τότε το ποτάμι της εξέλιξης το έχετε σταματήσει πια να κυλά! Δεν πάει στον ωκεανό, γιατί να πάτε σε αυτόν, πρέπει να το έχετε επιθυμία! Διαφορετικά γιατί να πάτε; Αν δεν θα γίνεται αυτό που λένε, ένα με αυτό γιατί λοιπόν να πάτε στον ωκεανό;
Η πραγματική θεοποίηση είναι ο στόχος,που μπορείτε για να είσαστε πράγματι άνθρωπος, όταν προσπαθείτε να έχετε ανάταση ψυχής! Τότε αρχίζει να διαφαίνεται και να λάμπει η ανθρωπιά σας! Με αυτόν τον τρόπο πράγματι θα ζωντανέψετε την ίδια την ύπαρξη σας!
Η ζωή είναι αρκετά ικανοποιητική, μα… εσείς δεν έχετε επαφή με τη ζωή!
Η παλιά επαφή με τη ζωή πάει πια χάθηκε, πρέπει να δημιουργηθεί μια νέα! Είσαστε απλά σε μετάβαση, γι’ αυτό η ζωή δείχνει τόσο μέτρια, θλιβερή, βαρετή ακόμη και πολύ μάταιη!
Υπάρχει η άποψη, ότι ο κάθε άνθρωπος διακατέχεται από ένα άχρηστο, ανίκανο πάθος, που κάνει χωρίς ένα κάποιο λόγο,τόσο πολύ φασαρία για τη ζωή, μα μες σε αυτή δεν υπάρχει τίποτα απολύτως…. γιατί μια τέτοια ζωή είναι δίχως νόημα! Όσο πιο πολύ κλείνεστε στον εαυτό σας, τόσο λιγότερο νόημα έχει η ζωή! Τότε πράγματι είσαστε δυστυχής! Όταν χαίρεστε, είσαστε φυσιολογικός, γιατί χαρούμενος σημαίνει πάντα φυσιολογικός! Όταν γίνετε δυστυχής είσαστε ασυνήθιστος! Προσέξτε, ότι δεν υπάρχει τίποτα το ασύνηθες με το να είσαστε ευτυχής! Η φύση όλη είναι ευτυχισμένη και όλα τα παιδιά χαρούμενα! Είναι τίποτα το ιδιαίτερο αυτό; Αυτό είναι το σύνηθες πρακτικά! Το υλικό της ύπαρξης είναι να φέρνει ευτυχία! Απλά εμείς δε μπορούμε να αισθανθούμε πόσο χαρούμενο είναι! Η ευτυχία δεν είναι κάτι το ξέχωρο μα… μια συνηθισμένη κατάσταση και μόνο! 
Ακόμη και όταν έχεις αποκτήσει μακαριότητα, είσαι ένα τελείως συνηθισμένο άτομο! Αυτό όμως δε στο επιτρέπει το εγώ! Γι’ αυτό μιλάνε για τη δυστυχία τους τόσο πολύ οι άνθρωποι! Προσπαθούν να γενούν ξεχωριστοί, μιλώντας για τις δυστυχίες τους! Μιλάνε για ασθένειες, για πονοκεφάλους, για πόνους στο στομάχι, και για οτιδήποτε άλλο! Όλοι είτε έτσι είτε αλλιώς, είμαστε υποχόνδριοι πάντα! Αν κάποιος κάποτε μας αμφισβητήσει νιώθουμε πληγωμένοι! Αν μας συμπονέσουν στη δυστυχία μας, έστω κι’ αν αυτό που λέμε είναι μια υπερβολή, νιώθουμεαμέσως χαρούμενοι! Αυτό είναι εντελώς ανόητο, αλλά αυτό ακριβώς συμβαίνει σε όλους! Νιώθουμε ότι η δυστυχία, μας κάνει πιο ξεχωριστούς, αλλά στην ουσία μας κάνει πιο εγωιστές! Δίχως εγωισμό είσαι ευτυχής, με την δυστυχία έχειςέναν πιο έντονο εγωισμό και θες πολύ να τον καλλιεργείς πάντοτε! 
Υπάρχουμε σαν εγώ μόνο μες τη δυστυχία! Έχετε δει ποτέ μια κάποια ευτυχισμένη στιγμή σας; Μπορείτε να την παρακολουθήσετε; Στην ευτυχία δεν υπάρχετε! Είναι σαν ένα όνειρο, όταν απολαμβάνετε μια ευτυχή στιγμή, γιατί δεν υπάρχει το «εγώ»! Κυριολεκτικά δεν υφίστασθε! Το ίδιο ακριβώς και με την αλήθεια, όταν υπάρχει εξαφανίζεται το «εγώ»! Υπάρχουμε μόνο στο ψέμα! Υπάρχουμε μόνο στο λάθος!
Ας συλλογιστούμε για λίγομε μερικές από αυτές τις σκέψεις! Ίσως να μπορέσουμε να βρούμε το λόγο που υποφέρουμε, να μπορέσουμε να αντλήσουμε λίγο ευτυχία!
Ίσως να είναι έτσι το σωστό, μα… ίσως λάθος!! Πραγματικά ποιος το ξέρει;

ΖΑΡΑΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ «ΕΥΔΙΑΜΩΝ ΣΥΡΙΑΝΟΣ» 5 / 14








Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

Julie Tsorou ( Παναγιώτα Τσορού ) - ΕΠΑΡΣΗ

Πίνακας - Adolf Grass
Περισπούδαστα
ντύνεις την ψυχή σου
επηρμένα την στολίζεις
αξιώνεις τιμές και δόξες
μα παγωνιά
πετρώνει την καρδιά σου.

Αγάπη ούτε
για τον εαυτό σου διαθέτεις νάρκισσε,
έτσι τους άλλους απαξιώνεις.

Ίδια η ζωή οδηγός
θα'ρθει της αλήθειας
το δρόμο να σου δείξει.
Ανήμπορος σαν είσαι
την εσώτερη φωνή ν' αφουγκραστείς
αγέρωχη η μοναξιά
το χέρι θα σου κρατήσει.

Της λίμνης τα βαθιά νερά,
μόνο αυτά θα σ' αγκαλιάσουν,
γλυκά κι αβίαστα
στο σκοτάδι που κρύβουν,
τίμημα ακριβό,
την έπαρσή σου
να αφανίσουν.

Παναγιώτα Τσορού (Julie Tsorou)

Ανέκδοτη Ποιητική Συλλογή

**************************
* Η γνωστότερη και περισσότερο διαδεδομένη παράδοση για τον Νάρκισσο ήταν η παρακάτω που οφείλεται στον Οβίδιο (στο έργο του "Μεταμορφώσεις" ΙΙΙ 342). Σύμφωνα μ' αυτή ο ωραίος Βοιωτός νέος, απασχολημένος να θαυμάζει την καθ' όλα άριστη σωματική του διάπλαση από τις όχθες ποταμού, στα νερά αυτού, δεν έδωσε καμία προσοχή ή δεν ανταποκρίθηκε στον εκδηλούμενο έρωτα της Νύμφης Ηχούς η οποία και συνεχώς τον καλούσε. Αποτέλεσμα ήταν η μεν φωνή της Ηχούς να εξασθενεί συνέχεια σε τρόπο ώστε ν' ακούγονται μόνο οι τελευταίες συλλαβές και να σβήνει, ο δε Νάρκισσος να πεθαίνει αυτοθαυμαζόμενος στο νερό του ποταμού που το χρησιμοποιούσε ως κάτοπτρο.
***************************
Ηχώ και Νάρκισσος, Έλλη Λαμπέτη και Δημήτρης Χορν








ΑΡΣΙΝΟΗ ΒΗΤΑ " Aκάθιστος Ύμνος- μια προσέγγιση "



«Ο Ακάθιστος Ύμνος», ρωσική εικόνα του 14ου αιώνα. Στο κέντρο εικονίζεται η Παναγία, ενώ καθεμιά από τις μικρές περιφερειακές εικόνες αφορά τη διήγηση ενός από τους 24 «οίκους» του Ακάθιστου Ύμνου

   H θρησκεία είναι το καθολικότερο αρχέγονο πρωταρχικό φαινόμενο της πνευματικής ζωής του ανθρώπου και η τέχνη βγήκε εξελικτικά από τους κόλπους του. Τα πρώτα πράγματα που ο άνθρωπος ζήτησε να κατασκευάσει καλλιτεχνικά ήταν τα αντικείμενα της λατρείας του γράφει ο Ευ.Παπανούτσος. Στα πλαίσια της ανάγκης για επικοινωνία,στο άνοιγμα της εμπειρίας του ''άλλου'' από εσωτερική αναγκαιότητα ο σκεπτόμενος άνθρωπος με συνειδητές ενέργειες μορφοποιεί την ύλη, αισθητοποιεί το μη αισθητό, εξευγενίζει το συναίσθημα θρηνώντας, συμπάσχοντας, ικετεύοντας, δοξολογώντας ευχαριστώντας. Με μοχλό και τις λέξεις αποτυπώνεται από τα πανάρχαια χρόνια η ανάγκη αυτής της επικοινωνίας. Με ποίηση. Άλλωστε ''δεν υπάρχει τέχνη χωρίς ποίηση'' και ένα ιδιαίτερο είδος της ποίησης είναι ο ύμνος. ''ὕμνος ἔστιν ὁ μετὰ προσκυνήσεως καὶ εὐχῆς κεκραμένης ἐπαίνῳ λόγος εἰς θεόν'’. Το βασικό είναι ο έπαινος του θεού. Από την αρχαϊκή περίοδο διασώζονται ύμνοι που ήταν αφιερωμένοι στους εξέχοντες θεούς της Ελληνικής μυθολογίας. Ο όρος είναι είτε ειδολογικός είτε αναφέρεται σε ένα ειδικό είδος, όπως οι ύμνοι του Πίνδαρου. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία. Μπορεί να περιέχει αφήγηση, μεγάλη ή μικρή, όπως μερικοί από τους ομηρικούς ύμνους. Μπορεί να έχει λατρευτική λειτουργία όπως ο ύμνος στο Παλαίκαστρο Κρήτης που επικαλείται το Δία ως τον μεγαλύτερο ''κοῦρον'', πιθανόν 4ου αι.π.Χ. Μπορεί να είναι αποκλειστικά λυρικός.
   Ο ύμνος καλλιεργείται ιδιαίτερα την εποχή του Βυζαντίου ιδίως κατά τον 6ο και 7ο αιώνα με θρησκευτικό χαρακτήρα. Παραμένει βέβαια ένα τραγούδι δοξαστικό. Η ένταση και το πάθος πηγάζουν τόσο από την πίστη του ποιητή όσο και του κοινού που επιζητούν την ανάταση στην προσπάθειά τους να προσεγγίσουν το θείο. Το πιο σημαντικό κείμενο αυτής της εποχής είναι ''ο Ακάθιστος Ύμνος’’. Ακάθιστος ύμνος επικράτησε να λέγεται ένας ύμνος «Κοντάκιο» της Ορθόδοξης Εκκλησίας, προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου, από την όρθια στάση, που τηρούσαν οι πιστοί κατά τη διάρκεια της ψαλμωδίας του. Οι πιστοί έψαλλαν τον Ακάθιστο ύμνο όρθιοι, υπό τις συνθήκες που θεωρείται ότι εψάλη για πρώτη φορά, ενώ το εκκλησίασμα παρακολουθούσε όρθιο κατά την ακολουθία της γιορτής του Ευαγγελισμού, με την οποία συνδέθηκε ο ύμνος.Ψάλλεται ενταγμένος στο λειτουργικό πλαίσιο της ακολουθίας του Μικρού Αποδείπνου, σε όλους τους Ιερούς Ναούς, τις πέντε πρώτες Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τις πρώτες τέσσερις τμηματικά, και την πέμπτη ολόκληρος. Το θέμα του είναι η εξύμνηση της ενανθρώπισης του Θεού μέσω της Θεοτόκου, πράγμα που γίνεται με πολλές εκφράσεις χαράς και αγαλλίασης, οι οποίες του προσδίδουν θριαμβευτικό τόνο. Σε όλη τη χειρόγραφη παράδοση, ο ύμνος φέρεται ως ανώνυμος, ενώ ο Συναξαριστής που τον συνδέει με τα γεγονότα του Αυγούστου του 626 μ.Χ. δεν αναφέρει ούτε το χρόνο της σύνθεσής του, ούτε τον μελωδό του. Η παράδοση, όμως, αποδίδει τον Ακάθιστο ύμνο στο μεγάλο βυζαντινό υμνογράφο του 6ου αιώνα μ.Χ., Ρωμανό τον Μελωδό. Την άποψη αυτή υποστηρίζουν πολλοί ερευνητές, οι οποίοι θεωρούν ότι οι εκφράσεις του ύμνου, η γενικότερη ποιητική του αρτιότητα και δογματική του πληρότητα δεν μπορούν παρά να οδηγούν στον Ρωμανό. Ακόμη, σε κώδικα του 13ου αιώνα μ.Χ. υπάρχει μεταγενέστερη σημείωση, του 16ου αιώνα μ.Χ., η οποία αναφέρει τον Ρωμανό ως ποιητή του ύμνου. 
  Γενικό θέμα του ύμνου είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, ο οποίος πηγάζει από την Αγία Γραφή και τους Πατέρες της Εκκλησίας και περιγράφει τα ιστορικά γεγονότα, αλλά προχωρεί και σε θεολογική και δογματική ανάλυσή τους.Οι πρώτοι δώδεκα οίκοι του (Α-Μ) αποτελούν το ιστορικό μέρος. Εκεί εξιστορούνται τα γεγονότα από τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου μέχρι την Υπαπαντή, ακολουθώντας τη διήγηση του Ευαγγελιστή Λουκά. Αναφέρεται ο Ευαγγελισμός (Α, Β, Γ, Δ), η επίσκεψη της εγκύου Παρθένου στην Ελισάβετ (Ε), οι αμφιβολίες του Ιωσήφ (Ζ), η προσκύνηση των ποιμένων (Η) και των Μάγων (Θ, Ι, Κ), η Υπαπαντή (Μ) και η φυγή στην Αίγυπτο (Λ), η οποία είναι η μόνη που έχει ως πηγή το απόκρυφο πρωτευαγγέλιο του Ψευδο-Ματθαίου.Οι τελευταίοι δώδεκα (Ν-Ω) αποτελούν το θεολογικό ή δογματικό μέρος, στο οποίο ο μελωδός αναλύει τις βαθύτερες θεολογικές και δογματικές προεκτάσεις της Ενανθρώπισης του Κυρίου και το σκοπό της, που είναι η σωτηρία των πιστών.Ο μελωδός βάζει στο στόμα του αρχαγγέλου, του εμβρύου Προδρόμου, των ποιμένων, των μάγων και των πιστών τα 144 συνολικά «Χαῖρε», τους Χαιρετισμούς προς τη Θεοτόκο, που αποτελούν ποιητικό εμπλουτισμό του χαιρετισμού του Γαβριήλ («Χαῖρε Κεχαριτωμένη»), που αναφέρει ο Ευαγγελιστής Λουκάς (Λουκ. α΄ )
   Θεωρείται ως ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας, η γλώσσα του είναι σοβαρή και ποιητική. Ένας καταρράκτης παρομοιώσεων, υποκείμενο των οποίων είναι η Παναγία. Λεπτό σύνορο χωρίζει την κυριολεξία από τη μεταφορά, ενώ το ζύγισμα ουσιαστικών και επιθέτων είναι πάντα εύστοχο. Δεν βρίσκονται ιδιωτισμοί στον Ακάθιστο, όπως σε άλλα μέρη της υμνογραφίας, όπου υπάρχουν στερεότυπες εκφράσεις.Ο Ακάθιστος είναι σύμφωνα με τον Θ. Ξύδη συναρμογή δύο σχημάτων: της παρονομασίας και του ομοιοτέλευτου. Ως προς το πρώτο, βλέπουμε πλήθος τύπων της ίδιας λέξης τοποθετημένων κοντά στον λόγο, ή συναντάμε διάφορες ρίζες λέξεων που θα περιέχουν τους ίδιους φθόγγους, (λογοπαίγνια) πχ:

«ἐξίστατο καί ἵστατο» 
«γνῶσιν ἄγνωστον γνῶναι» 
«φθάσαντες τόν ἄφθαστον» 

  Από αυτές τις παρηχήσεις έγινε η ρυθμική ομοιοκαταληξία στη νεότερη ποίηση. Τέτοια παρήχηση υπήρχε στους αρχαίους ποιητές και στους πεζογράφους.Πρβλ Σαπφώ, απ. στιχ. 118: «μήτ’ ἐμοί μέλι μήτε μέλισσα.» Οι παρηχήσεις όμως είναι συχνότερες. Ο Ύμνος αυτός είναι μια συνεχής παρήχηση. Όσο αφορά στο ομοιοκατάληκτο, χαίρεται κανείς στις επάλληλες προτάσεις του ύμνου μια διαρκή μουσική, τη μουσική του ομοιοτελεύτητου, στην αρχή στη μέση και στο τέλος των στίχων. Δύο ή περισσότερα τμήματα της περιόδου τελειώνουν με την ίδια συλλαβή ή και με ολόκληρη λέξη. Δεν είναι απαραίτητο συστατικό του ρυθμικού λόγου, αλλά πλουτίζει επιπλέον, όπως και τα άλλα παρηχητικά σχήματα στα οποία ανήκει. Έτσι διαμορφώνεται σαφέστερα η τονική ποίηση και δέχεται περισσότερη μουσικότητα, αρμονία και χάρη στο ρυθμικό λόγο της.Το ομοιοτέλευτο είναι αρχαιότατο, υπάρχει στην ποίηση από τον Όμηρο, αλλά και στον αρχαίο ρητορικό λόγο, στον Πλάτωνα, στους τραγικούς κ.α.Στον Ακάθιστο Ύμνο λοιπόν τα ζεύγη των στίχων ίσου μήκους στις μακρές στροφές των οίκων αναμφίβολα εισάγονται με την ομοιοκαταληξία στη σκέψη.Ολόκληρος ο ύμνος αποτελείται κυρίως από ζεύγη ισοσυλλάβων στίχων με το ομοιοκάταρκτο «χαίρε» πάντα και σχεδόν πάντα με ποικιλία ομοιοκαταληξίας, που είναι ιδιαίτερα αισθητή περισσότερο ως ομοηχία και ως ουσιαστική ομοιοκαταληξία π.χ.

«Χαῖρε γεωργόν γεωργοῦσα φιλάνθρωπον
Χαῖρε φυτουργόν τῆςζωῆς ἡμῶν φύουσα

Χαῖρε πυρός προσκύνησις παύουσα
Χαῖρε φλογός παθῶν ἀπαλλάττουσα …»

«Χαῖρε τῶν Ἀποστόλων τό ἀσίγητον στόμα
Χαῖρε τῶν ἀθλοφόρων τό ἀνίκητον θράσος».

Σημειώνουμε ότι την ίδια σπουδαία θέση έχει η ομοιοκαταληξία και στον Ρωμανό τον Μελωδό, στα κοντάκια και σε ολόκληρη την εκκλησιαστική υμνογραφία.

Ομοιοτέλευτο με ομοιοκάταρκτο και ισοσυλλαβία:

«Χαῖρε  σοφίας  Θεοῦ δοχεῖον
Χαῖρε προνοίας αὐτοῦ ταμεῖον

Χαῖρε φιλοσόφους ἀσόφους δεικνύουσα
Χαῖρε φιλοσόφους ἀλόγους ἐλέγχουσα …»

Ομοιοτέλευτο με παρονομασία και χιαστό

«Χαῖρε Θεοῦ πρός θνητούς εύδοκία
Χαῖρε θνητῶνπρός Θεόν παρρησία».

Ομοιοκαταληξία, λογοπαίγνια και παρήχηση

«Χαῖρε βλαστοῦ ἀμαράντου κλῆμα
Χαῖρε καρποῦ ἀκηράτου κτῆμα»

«Χαῖρε στερρόν τῆς πίστεως ἔρεισμα
Χαῖρε λαμπρόν τῆς χάριτος γνώρισμα».

«Χαῖρε τό τῶν ἀγγέλων πολυθρύλητον θαῦμα
Χαῖρε τό τῶν δαιμόνων πολυθρήνητον τραῦμα».

«Χαῖρε ἡ τῆς βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας
Χαῖρε ἡ τοῦ βορβόρου ρυομένη τῶν ἔργων».

«Χαῖρε ἡ τῶν εἰδώλων τόν δόλον ἐλέγξουσα …»

«… ἀφέντες τόν Ἠρώδη ὡς ληρώδη …»

«Μέλλοντος Συμεῶνος τοῦ παρόντος αἰῶνος
Μεθίστασθαι τοῦ ἀπατεῶνος …»

  Η ομοιοκαταληξία που είναι επαναλαμβανόμενη αποτελεί πάρισο, όπως στους παραπάνω στίχους. Επίσης υπάρχει και επιζητημένη συμμετρία των οίκων του Ακάθιστου, που στηρίζεται και στον τονισμό της λέξης. Η ομοιοκαταληξία είναι συνηθέστερα εσωτερική. Είναι πλήρης ή και χαλαρότερη κάποτε. Περισσότερες είναι οι ομοιοκαταληξίες των ενδιάμεσων λέξεων και λιγότερες του τέλους των στίχων. Όλα τα σχήματα λόγου μπορούν να αναζητηθούν στον Ακάθιστο. Τα γλωσσικά παίγνια και τα πάρισα είναι άφθονα στη σοβαρή χρήση τους. Ακόμα πρωτότυπα είναι τα επίθετά του που εκφράζουν το πάθος και την τεχνική μεγαληγορία του. Παρόλους τους περιορισμούς της διηγηματικής μορφής και της δογματικής τυπικότητας, δεν λείπουν και οι τολμηρές εκφράσεις.πχ. «Τό γάρ ἄϋλον ἄπτου σαφῶς ὁδειγεῖ πρός γνῶσιν θεϊκήν ἅπαντας».Οι κριτικοί της λογοτεχνίας ξεσπούν σε θαυμαστικά εγκώμια. Παρόλο που το λεξιλόγιο των δογματικών εννοιών και τα υπάρχοντα μουσικά μέτρα δεσμεύουν το έργο του δημιουργού. Ο Ακάθιστος Ύμνος είναι περιφανές μνημείο καλλιτεχνίας και άφθαστου ύψους ποίησης υπερκόσμιας. Θαυμάζει κανείς τη γονιμότητα της φαντασίας του δημιουργού και την απαράμιλλη τέχνη με την οποία φιλοτέχνησε 200 στίχους περίπου σε δίστιχες στροφές που συνδέονται μεταξύ τους με το νόημα ή με την αντίθεση και περιγράφουν το θείο δράμα της σαρκώσεως του Θεού με παραστατική δύναμη και ποιητική μεγαληγορία. Τα έργο προϋποθέτει θερμή και ζωντανή πίστη από ψυχή αγνή και είναι η κορωνίδα των εκκλησιαστικών ύμνων για το άφθαστο ύψος και κάλλος των εμπεριεχομένων υψηλών ιδεών αλλά και για τη γλαφυρότητα του λόγου. Είναι λοιπόν ο ύμνος έργο ποιητικό, όπου το φραστικό κάλλος και η χάρη συναγωνίζονται το θεολογικό βάθος και τη μυστική πνευματική βίωση, η κομψότητα του στίχου την πηγαία και ένθεη έμπνευση με κορωνίδα το οξύμωρο: ''Xαίρε Νύμφη ανύμφευτε''.
  Η παιδεία του Βυζαντίου βασίζεται τόσο στη γραφή όσο και στην αρχαία ελληνική φιλολογία. Η χρήση του ''χαίρε'' απαντάει και στα δυο μεγάλα αυτά ποτάμια που τη διαποτίζουν. Στον ομηρικό ύμνο Εἰς Ἀφροδίτην:

''Χαῖρε θεὰ Κύπροιο ἐυκτιμένης μεδέουσα.
σεῦ δ᾿ ἐγὼ ἀρξάμενος μεταβήσομαι ἄλλον ἐς ὕμνον''

  Στην παλατινή ανθολογία υπάρχουν επιγράμματα που αρχίζουν με το ''χαίρε'', στα ''προτρεπτικά επιγράμματα'' το Χ,104 του Κράτητος Φιλοσόφου αναφερόμενο στην Ευτελία την εγγονό της Σωφροσύνης:''xαίρε Δέσποινα''. Στα επιγράμματα το ΧΙΙΙ,Ι, του Φιλίππου: ''Xαίρε ,θεά Παφίη'', στα ''Χριστιανικά Επιγράμματα'' το ι,52: ''Xαίρε, Σιωνθυγάτηρ''. Πρόδρομος του Ακαθίστου ύμνου με συχνή επανάληψη του χαιρετισμού ''χαίροις'' είναι ασφαλώς ο Συνέσιος Κυρήνης.

''Χαίροις, ω παιδός παγά,
χαίροις, ω πατρός μορφά,
χαίροις, ω παιδός κρηπίς,
χαίροις, ω πατρός σφραγίς,
χαίροις, ω παιδός κάρτος,
χαίροις, ω παιδός κάλλος,
χαίροις δ΄άχραντος πνοιά,
κέντρον κούρου και πατρός.''

  Έκτοτε η αξία και η υπεροχή του Ακαθίστου ύμνου μέσα στη συνολική βυζαντινή υμνογραφία υπογραμμίζει η τεράστια επίδραση που άσκησε στην υφολογία της. Ακόμα και στον πεζό λόγο οι χαιρετισμοί επιδρούν ευεργετικά. Τον 15ο αιώνα όπου γράφονται από τον Ιωάννη Πλουσιαδηνό ανομοιοκατάληκτοι δεκαπεντασύλλαβοι με χαιρετισμούς στη Θεοτόκο που βρίσκονται στο χειρόγραφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης κωδ. 2473.Ένα λαϊκό κρητικό ακάθιστο ύμνο βρίσκομε την ίδια εποχή, που μεταφράστηκε στη λατινική , ένα ποίημα με θερμό και οικείο τόνο :

''Χαίρε, κορώνα της κυριάς, στέμμα της παρθενιότης'
χαίρε, καντήλα τσ΄ ομορφιάς, χαίρε, δένδρον της νιότης'
χαίρε, πύργος εις την τιμήν, πουλάκιν της σπλαχνιότης'
χαίρε, παλάτιον του Χριστού και κάστρο της θεότης.
Χαίρε, σκάλα του ουρανού, πόρτα του παραδείσου'
χαίρε σπαθί με δύναμιν αντίδικα τσ΄ αβύσσου'
χαίρε, οπου λθτρώθημεν δια τον μονογενή σου'
χαίρε, όπου εζήσαμεν, Μαρία, τη ζωή σου.
Χαίρε, γούρνα της Βάπτισης, λάδι του μυρωμάτου'
χαίρε, πηγή αφύρατος συ του αγιασμάτου'
χαίρε, πίστις των χριστιανών, θύρα τ΄αγίουπνευμάτου'
χαίρε, Μαρία δέσποινα, μητηρ του αοράτου.
Χαίρε, λιβάδιν πράσινον, των αρχαγγέλων σκόλη΄
χαίρε, να σε δοξάζωμενκαματερήν και σκόλη'
χαίρε, Μαρία, να κράζωμεν, να σε παινούμεν όλοι...''

  Mέσα στο πέρασμα των αιώνων ο ‘’Ακάθιστος ύμνος’’ ασκεί ομολογουμένως αδιαμφισβήτητα την επιρροή του στη λογοτεχνική δημιουργία και εξάρει το θρησκευτικό συναίσθημα με την απαράμιλλη αμεσότητά του.Το «χαῖρε» του Ακάθιστου απαντάται και στους νεοέλληνες ποιητές. Επαναλαμβάνεται σε ποιήματα θρησκευτικά και σε μη θρησκευτικά σημαίνει οπωσδήποτε κάποια μακρινή απήχηση από αυτόν. Το βρίσκουμε λοιπόν στο ποίημα «Ο Φιλόπατρις» του Α. Κάλβου, στον «Ὕμνο εἰς τήν ἐλευθερίαν» του Δ. Σολωμού, στο «Εἰς Μοναχήν», και σε ιταλικά ποιήματά του.Οι νεοέλληνες ποιητές εκφράζουν στα αφιερωμένα στη χάρη της Παναγίας ποιήματα μια τρυφερότητα και μια υιική αναζήτηση θαλπωρής. Ο Ι. Μ.Παναγιωτόπουλος σημειώνει ότι ο ποιητής εξαντλεί τον οίστρο της λυρικής φαντασίας στην επίκληση της Παρθένου…Είναι ένα παραπονεμένο παιδί, που αναζητεί το θάλπος της μητρικής αγκαλιάς.Ο Παπαδιαμάντης, που αφιέρωσε και ο ίδιος ποιήματα στην Παρθένο, στην «Εφημερίδα» στις 9 Απριλίου 1888 γράφει για τον Ακάθιστο:
«Ἐντῷ προκειμένω ὕμνῳ ἀπαντῶσι καί ἐμπνεύσεις ἀκραφνεστάτης ποιήσεως... Ἡ δι’ ὅλου τοῦ ποιήματος διήκουσα ἰδέα εἶναι ἡ ὑπεροχή τῆς θείας Σοφίας ἀπέναντι τῶν προσπαθειῶν τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας πρός εὕρεσιν τῆς ἀληθείας καί ἡ προσκύνησις τῆς Παναγίας…».
  Αλλά και ο Παλαμάς επηρεάστηκε πολύ από τον Ακάθιστο. Σε άρθρα του στο “Εμπρός” του 1918 αναφέρει ότι “ὁ Ἀκάθιστος ἐξεγείρει ἐντός ἡμῶν ἱεράς ὁμοῦ καί ἱλαράς ἀναμνήσεις καί συγκινήσεις” , τον αποκαλεί “γνήσιον βυζαντινόν ποίημα”και τον χαρακτηρίζει “τέλειον μωσαϊκόν, ἀπαρτισθέν ἀπό ψηφίδας παντός εἴδους, περιμαζευμένας πανταχόθεν. Εἶναι κατόρθωμα δογματικόν μαζί καί πανηγυρικόν”. Από τον Ακάθιστο ο Παλαμάς πρέπει να εμπνεύστηκε και τη μορφή της Παναγίας που παίζει σημαντικό ρόλο στην ποίησή του. Στον “Δωδεκάλογο του Γύφτου”,πανανθρώπινο κήρυγμα, το όραμα της Παναγίας δείχνει τη μεταπλαστική της δύναμη στη νέα θρησκεία, ενώ στη “Φλογέρα του Βασιλιά”, όπου ιστορείται η ζωή του Βυζαντίου και αντικατοπτρίζεται η ψυχή του ποιητή στην προσήλωσή της στην ελληνική εθνότητα, η Παναγία συνενώνει τον θρησκευτικό ευαγγελισμό. Στον τέταρτο λόγο της τελευταίας αυτής ποιητικής συλλογής, εισάγεται η Παναγία η Αθηνιώτισσα και μεταφέρεται ένα κοντάκιο της ακολουθίας του Ακάθιστου, ενώ στον όγδοο λόγο υπάρχει η ευαγγελική αναφώνηση “Χαίρε Χαριτωμένη”, μετοχή που υπάρχει στονΑκάθιστο στον παρακείμενο. Επίσης στον δέκατο λόγο, ανάμεσα σε πολλά ονόματα της Παναγίας είναι και η “Ακάθιστη” και υπάρχουν και πολλές άλλες ομοιότητες και αναφορές.
  Τέτοιες αναφορές υπάρχουν επίσης και στον Α. Σικελιανό, όπως στον“Πρόλογο στη Ζωή”, όπου το τμήμα Η “Μάνα του γιου του Ανθρώπου” είναι αφιερωμένο στην Παναγία και θυμίζει τον τελευταίο οίκο Ω του Ακάθιστου, όπως και χαρακτηρισμοί από αυτόν. Επίσης αναφορές υπάρχουν και στη “Μητέρα του Θεού”,στο “Πάσχα των Ελλήνων”.Αλλά και άλλοι ποιητές έγραψαν ποιήματα για την Παναγία. Ο Κ.Τσιρόπουλος στο «Της κοίμησης της Θεοτόκου» ψάλλει για την Παναγία, η οποία μας γλυκαίνει «με κερήθρα ταπείνωσης», ενώ «ειρηνεύει το σύμπαν και το μυστήριο αποδίδεται». Η Ζωή Καρέλλη στο ποίημα «Επίκληση» ομολογεί ότι ξεκινά προς των «ουρανών την πλατυτέρα», την «αδιάρρηκτη, άρρηκτη, άρρητη δωρεά», την «ελπίδα που φέρνει τη νίκη» και απευθύνει ικεσίες σε αυτήν. Για αυτήν επίσης έγραψαν ποιήματα και ο Ματθαίος Μουντές, το «Δέηση του Δεκαπενταύγουστου, ο Τάκης Παπατσώνης το «Ρεμβασμός Δεκαπενταύγουστου», ο Παυλέας Σαράντος το «Σύγχρονη αφοσίωση στην Κοίμηση της Θεοτόκου» και το «Στην κοίμηση της Θεοτόκου». Τέλος το πολύ γνωστό «Άξιον εστί» του Οδ. Ελύτη προέρχεται από τον ύμνο «Ἄξιον ἐστίν ὡς ἀληθῶς…» που ψάλλεται προς τιμήν της Θεοτόκου στη θεία λειτουργία και σε άλλες ακολουθίες.
  Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι είναι ένα αριστούργημα της λογοτεχνίας και της εκκλησιαστικής υμνολογίας ταυτόχρονα.Ο Ύμνος αυτός είναι το δημοφιλέστερο κείμενο της ελληνικής υμνογραφίας που συγκινεί και τους απλούς ανθρώπους και τους λογίους. Είναι σπάνιο δείγμα συνδυασμού ποιητικού ύφους και ανεπιτήδευτης απλότητας. Η χάρη και η αρμονία της μορφής συναγωνίζεται την ειλικρίνεια του συναισθήματος και το ύψος του εσωτερικού θρησκευτικού στοχασμού. Με τον ύμνο αυτό η ελληνική ποίηση βρέθηκε σε μια από τις ωραιότερες στιγμές της. Κάποιοι βέβαια παρατηρούν πληθωρική χρήση λεκτικών σχημάτων, που δημιουργούν υπερβολικό φόρτο, όμως ο ύμνος δεν πρέπει να κρίνεται με βάση τα μέτρα της σημερινής ποίησης, γιατί είναι γέννημα μιας άλλης εποχής και άλλων αισθητικών αντιλήψεων. Οι ιστορικοί και οι κριτικοί της λογοτεχνίας αναγνωρίζουν στο ποίημα γνήσιο ποιητικό αίσθημα, δύναμη και χάρη.Επιλεκτικά παραθέτουμε τη γνώμη του Ευ. Παπανούτσου που στην «Αισθητική» του εξαίρει τη γλώσσα του Ακάθιστου και τη θεωρεί εξόχως μουσική, ενώ τον ίδιο τον ύμνο τον χαρακτηρίζει ‘’ποιητικότατο χριστιανικό επίνικο.’’ Κι ο StevenRunciman:«Μόνο στις εκφράσεις της μυστικής ευλάβειας, στη θρησκευτική τέχνη και στη θρησκευτική ποίηση ο βυζαντινός πολιτισμός έχει ένα αναμφισβήτητο μεγαλείο.»





ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΑΣ " Νυν και αεί "




Νυν και αεί υμνούμε τη θάλασσα.
Του Ποσειδώνα τα μυστικά
στις κατασκότεινες σπηλιές της.
Τη δροσιά που ερεθίζει τα κύτταρα της σάρκα μας.
Την αρμύρα που περιλούζει το κορμί μας.
Τη φουρτουνιασμένη όψη της
που εικονίζει το είναι μας.

Νυν και αεί υμνούμε τον άνεμο.
Του Αιόλου το ξέσπασμα που δυναμώνει το φόβο μας.
Το παγερό ξεροβόρι που περονιάζει τα κόκαλα.
Το στροβίλισμα των κυμάτων
στη καρδιά των ωκεανών.
Τη δύναμη της καταιγίδας που μαστιγώνει τις σκέψεις μας.

Νυν και αεί υμνούμε το φως.
Του Απόλλωνα τα δώρα,
στης Ολυμπίας τα μάρμαρα.
Το πρωινό ξύπνημα από τη λάμψη της ανατολής.
Τα χρώματα της ίριδας,
γαλήνη και ομορφιά της νιότης μας.
Την ηλιαχτίδα που ερεθίζει τον ανθρώπινο νου.

Νυν και αεί υμνούμε τη γέννηση.
Της Δήμητρας τη προσφορά
στο πεινασμένο βλέμμα μας.
Τον πόνο της γέννας του θηλυκού μας πρόγονου.
Το μεστωμένο καρπό του γέρικου λιόδεντρου.
Το καινούργιο που γεννά η τρέλα της νιότης. 

Τώρα και πάντοτε εσένα υμνούμε Μητέρα Φύση.

Γιώργος Θ. Τζιας
από τη συλλογή "...του αστεριού ο τοκετός"






ΤΑΣΟΣ Σ. ΜΑΝΤΖΙΟΣ - ΤΑ ΩΣΑΝΝΑ

 Brooke Shaden photo
Πολλά σκεπάσματα αφήσαμε ατσαλάκωτα, κυρά!... Νύχτες πολλές, που τ΄αλκοόλ τους δεν γευτήκαμε... Πολλά τα λόγια που δεν μπόρεσαν!.. Οι κήποι,φρύγανα κυρά!... Χάμω σπασμένα τα Ωσαννά... Και τ΄Αλληλούια!... Τάσος Σ. Μάντζιος